{"id":2390,"date":"2020-11-20T01:05:25","date_gmt":"2020-11-19T22:05:25","guid":{"rendered":"https:\/\/cezasizliklamucadele.org\/?p=2390"},"modified":"2021-01-17T01:40:23","modified_gmt":"2021-01-16T22:40:23","slug":"cocuk-olumlerinin-failleri-cezalandirilmadan-bu-ulkeye-adalet-gelmeyecek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cezasizliklamucadele.org\/?p=2390","title":{"rendered":"\u00c7OCUK \u00d6L\u00dcMLER\u0130N\u0130N FA\u0130LLER\u0130 CEZALANDIRILMADAN BU \u00dcLKEYE ADALET GELMEYECEK"},"content":{"rendered":"<p>Bug\u00fcn 20 Kas\u0131m. \u00c7ocuk Haklar\u0131 G\u00fcn\u00fc\u2019nde, her bir \u00e7ocu\u011fun bar\u0131\u015f i\u00e7inde, g\u00fcvenli, e\u015fit, adil ve \u00f6zg\u00fcr bir \u015fekilde ya\u015famas\u0131 gerekti\u011fini hat\u0131rla(t)mal\u0131y\u0131z.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye 14 Ekim 1990 tarihinde imzalam\u0131\u015f oldu\u011fu BM \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi (BM \u00c7HS)\u2019ni 1995 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyarak \u201cHer \u00e7ocu\u011fun temel ya\u015fama hakk\u0131na sahip oldu\u011funu ve \u00e7ocu\u011fun hayatta kalmas\u0131 ve geli\u015fmesi i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn olan azami \u00e7abay\u0131 g\u00f6sterme\u201d y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kabul etti. Ne yaz\u0131k ki s\u00f6zle\u015fmenin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi tarihten bug\u00fcne, \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015fam hakk\u0131 dahil, bir\u00e7ok hak ihlaline maruz b\u0131rak\u0131lmalar\u0131na neden olan uygulamalara devam edildi.<\/p>\n<p>Hukuk devletinin \u00f6nemli ilkelerinden biri, hi\u00e7bir hak ihlalinin cezas\u0131z b\u0131rak\u0131lmayarak adalet \u00f6n\u00fcnde hesap verilebilirli\u011fin sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. Ancak T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6zellikle kamu g\u00f6revlilerinin fillileri ya da ihmalleri sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan ya\u015fam hakk\u0131 ihlalleri ne yaz\u0131k ki cezas\u0131z kalabilmektedir.<\/p>\n<p>Oysa ma\u011fdurlar\u0131n \u00e7ocuk, faillerin ise kamu g\u00f6revlisi oldu\u011fu vak\u0131alarda; devletin, su\u00e7un faillerini adil yarg\u0131layarak, su\u00e7 ve su\u00e7lular\u0131n cezas\u0131z kalmamas\u0131n\u0131 sa\u011flamas\u0131, hem ma\u011fdurlar\u0131n adalete eri\u015fme hakk\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131, hem de toplumda zedelenmi\u015f olan adalet duygusunun onar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in elzemdir.<\/p>\n<p>BM \u00c7HS\u2019ne taraf olan devletler s\u00f6zle\u015fmenin 6. maddesine g\u00f6re her \u00e7ocu\u011fun temel ya\u015fama hakk\u0131na sahip oldu\u011funu kabul etmi\u015f, \u00e7ocu\u011fun hayatta kalmas\u0131 ve geli\u015fmesi i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn olan azami \u00e7abay\u0131 g\u00f6sterme y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00fcstlenmi\u015flerdir. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi (A\u0130HS)\u2019ne g\u00f6re de ya\u015fam hakk\u0131 herkes i\u00e7indir.<\/p>\n<p>A\u0130HS ve BM \u00c7HS\u2019ne taraf olan T\u00fcrkiye bak\u0131mdan, egemenlik alan\u0131nda bulunan herkesin ya\u015fam\u0131 devletin sorumlulu\u011fundad\u0131r.\u00a0 Devletin, bireylerin ya\u015fam hakk\u0131na dair en temel y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6ld\u00fcrmemektir. Kamu g\u00f6revlileri bireyi bilerek ve isteyerek ya da ihmal ger\u00e7ekle\u015ftirerek \u00f6ld\u00fcrmemek zorundad\u0131r. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck ki\u015finin ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n esas\u0131na dairdir. Niteli\u011fi itibar\u0131yla negatif y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckt\u00fcr. Ya\u015fam hakk\u0131 ihlali ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fse de devletin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc etkili soru\u015fturma y\u00fcr\u00fctmektir. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck devletin usul y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerindendir. Niteli\u011fi itibari ile de pozitif niteliktedir.<\/p>\n<p>Usul y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, \u00f6l\u00fcme sebep olandan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckt\u00fcr. \u00d6l\u00fcme neden olan kamu g\u00f6revlileri ya da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer olsa da ge\u00e7erlidir. Bu y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck ki\u015finin intihar etmesi durumunda dahi ortadan kalkmamaktad\u0131r. Yani do\u011fal olmayan \u00e7ocuk \u00f6l\u00fcmlerinin tamam\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Ne yaz\u0131k ki; T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7ocuklar\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 ya\u015fam hakk\u0131 ihlalleri ile\u00a0 ilgili soru\u015fturma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc etkili \u015fekilde yerine getirilmemektedir. \u00d6zellikle kamu g\u00f6revlileri taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen ihlallerde, ihlali ger\u00e7ekle\u015ftiren ki\u015filerin soru\u015fturulmas\u0131, idari makamlarca verilecek izne ba\u011fl\u0131 olmas\u0131, ya\u015fam hakk\u0131 ihlallerinin cezas\u0131z kalmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n<p>Verilmeyen ya da ge\u00e7 verilen soru\u015fturma izinleri; bizzat fiili ya da ihmali ger\u00e7ekle\u015ftiren ki\u015filer hakk\u0131nda olabildi\u011fi gibi, sorumluluk zincirinde yer alan di\u011fer kamu g\u00f6revlilerinin yarg\u0131lanmas\u0131 \u00f6n\u00fcnde de engel olu\u015fturmaktad\u0131r. Cezas\u0131z b\u0131rak\u0131lan, etkin soru\u015fturulmayan her ya\u015fam hakk\u0131 ihlali ne yaz\u0131k ki yeni ihlallerin ya\u015fanmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bunun \u00f6rneklerini Sakarya\u2019da a\u00e7\u0131k b\u0131rak\u0131lan elektrik kablosundan dolay\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131 kaybeden 13 ya\u015f\u0131ndaki Yunus Eser\u2019den , Diyarbak\u0131r Lice\u2019de \u00f6ld\u00fcr\u00fclen 12 ya\u015f\u0131ndaki Ceylan \u00d6nkol\u2019dan da biliyoruz.<\/p>\n<p>Kamu g\u00f6revlilerine verilmeyen izin nedeniyle yarg\u0131laman\u0131n durdu\u011fu son dava, 12 ya\u015f\u0131nda Helin \u015een\u2019in \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesiyle ilgili.\u00a0 Helin; 2015 y\u0131l\u0131nda soka\u011fa \u00e7\u0131kma yasaklar\u0131n\u0131n devam etti\u011fi Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n Sur il\u00e7esinde, \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fcnde, annesi ile birlikte ekmek almaya giderken bir polis arac\u0131ndan a\u00e7\u0131lan ate\u015f sonucu hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Dava dosyas\u0131na giren tutanak ve telsiz konu\u015fma kay\u0131tlar\u0131nda olay g\u00fcn\u00fc \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015fand\u0131\u011f\u0131na dair hi\u00e7bir tespit bulunmamakta.\u00a0 Hakk\u0131nda dava a\u00e7\u0131lan san\u0131k polis, 12 ya\u015f\u0131nda bir \u00e7ocu\u011fu kasten \u00f6ld\u00fcrmekle su\u00e7lanm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, tutuksuz yarg\u0131lanm\u0131\u015f ve duru\u015fmalardan vareste tutulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Cezas\u0131zl\u0131kla M\u00fccadelede G\u00fc\u00e7birli\u011fi olarak, takip\u00e7isi oldu\u011fumuz davan\u0131n, 24 Eyl\u00fcl 2020 tarihli duru\u015fmas\u0131nda, mahkeme; halen g\u00f6revine devam eden san\u0131k polis hakk\u0131ndaki yarg\u0131laman\u0131n devam edebilmesi i\u00e7in, idari izin al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde karar vererek yarg\u0131lamay\u0131 durdurdu. Bu durumun T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7ocuk hak ihlalleri \u00f6rneklerine bir yenisini daha eklemesinden kayg\u0131 duruyoruz.<\/p>\n<p>Ceylan \u00d6nkol, Mazlum Akay, Berkin Elvan, Yunus Eser, Roboski\u2019de \u00f6ld\u00fcr\u00fclen 19 \u00e7ocuk, Mahsun M\u0131zrak, Enes Ata, \u00c7orlu tren kazas\u0131nda ya\u015fam\u0131n\u0131 kaybeden 7 \u00e7ocuk, Alada\u011f\u2019da\u00a0 kald\u0131klar\u0131 yurtta \u00e7\u0131kan yang\u0131ndan dolay\u0131 ya\u015fam\u0131n\u0131 kaybeden 11 \u00e7ocuk ve ne yaz\u0131k ki daha pek \u00e7ok \u00e7ocuk devlet g\u00f6revlilerinin kullanm\u0131\u015f oldu\u011fu silah, patlay\u0131c\u0131 madde veya askeri ara\u00e7 ve may\u0131nlar y\u00fcz\u00fcnden ya da ihmali davran\u0131\u015flar sebebiyle hayatlar\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f ve bu \u00f6l\u00fcmlerin sorumlular\u0131\u00a0 \u00fclkede yerle\u015fik cezas\u0131zl\u0131k politikas\u0131 sayesinde tespit edilmemi\u015f, san\u0131klar ya beraat ettirilmi\u015f ya da g\u00f6stermelik cezalar verilerek mesleklerine devam etmeleri sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece hak ihlallerinin yeniden yeniden ya\u015fanmas\u0131na yol a\u00e7an cezas\u0131zl\u0131k politikas\u0131n\u0131n kal\u0131c\u0131la\u015fmas\u0131na neden olunmu\u015ftur.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015fam hakk\u0131 ihlallerine y\u00f6nelik cezas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n sembol\u00fc haline gelen bir ba\u015fka \u00e7ocuk da ne yaz\u0131k ki 12 ya\u015f\u0131ndaki U\u011fur Kaymaz\u2019d\u0131r. U\u011fur 21 Kas\u0131m 2004 g\u00fcn\u00fc, yani 14 y\u0131l \u00f6nce Mardin K\u0131z\u0131ltepe\u2019de, babas\u0131 ile birlikte, g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ate\u015f sonucu ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi. \u00d6ld\u00fcr\u00fclmelerine ili\u015fkin yerel mahkemede g\u00f6r\u00fclen davada, t\u00fcm san\u0131klar beraat ettirildi. A\u0130HM taraf\u0131ndan yap\u0131lan yarg\u0131laman\u0131n sonucunda ise \u00e7ocuk ve baban\u0131n ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n devlet g\u00f6revlilerince ihlal edildi\u011fi tespiti yap\u0131larak T\u00fcrkiye tazminat \u00f6demeye mahk\u00fbm edildi. Ancak U\u011fur Kaymaz ve babas\u0131n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmelerine ili\u015fkin verilen bu hak ihlali karar\u0131na ra\u011fmen yeniden yarg\u0131lama s\u00f6z konusu olmad\u0131 ve sorumlular hala yarg\u0131 \u00f6n\u00fcnde hesap vermi\u015f de\u011filler.<\/p>\n<p>\u0130nsan haklar\u0131n\u0131n ihlali ile cezas\u0131zl\u0131k olgusu aras\u0131nda s\u0131k\u0131 bir ili\u015fki olup, haklar\u0131n uygulanmas\u0131 ancak bu hakk\u0131 ihlal edenlerin hukuk \u00e7er\u00e7evesinde etkili bir \u015fekilde soru\u015fturularak adil bir yarg\u0131lama sonucu cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ceza adalet sisteminde yarg\u0131\u00e7lar\u0131n verece\u011fi kararlar \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerimizin ve ya\u015fam hakk\u0131m\u0131z\u0131n garantisidir. Failin kim oldu\u011funa g\u00f6re de\u011fi\u015fen adalet anlay\u0131\u015f\u0131 ise, toplumun adalet ve hukuka olan g\u00fcvenini\u00a0 azaltmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Cezas\u0131zl\u0131kla M\u00fccadelede G\u00fc\u00e7 Birli\u011fi A\u011f\u0131 olarak, 20 Kas\u0131m \u00c7ocuk Haklar\u0131 G\u00fcn\u00fc\u2019nde \u00e7ocuklar\u0131n insan haklar\u0131na dayal\u0131, bar\u0131\u015f i\u00e7erisinde ya\u015famas\u0131n\u0131n, ancak toplumsal adaletin tesis edildi\u011fi bir iklimde m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu biliyoruz. Bu iklimi yaratman\u0131n en \u00f6nemli yolunun da cezas\u0131zl\u0131kla m\u00fccadeleden ge\u00e7ti\u011fini, yarg\u0131da reformun yeniden g\u00fcndeme getirildi\u011fi bu g\u00fcnlerde yeniden hat\u0131rlatmak istiyoruz.<\/p>\n<p><strong>CEZASIZLIKLA M\u00dcCADELEDE G\u00dc\u00c7B\u0130RL\u0130\u011e\u0130 A\u011eI<br \/>\nAntalya Barosu \u0130nsan Haklar\u0131 Merkezi \u2013 Diyarbak\u0131r Barosu- E\u015fit Haklar \u0130\u00e7in \u0130zleme Derne\u011fi \u2013 F\u0130SA \u00c7ocuk Haklar\u0131 Merkezi \u2013 Hakikat Adalet Haf\u0131za Merkezi- Hak \u0130nsiyatifi- \u0130nsan Haklar\u0131 Derne\u011fi \u2013 \u0130nsan Haklar\u0131 G\u00fcndemi Derne\u011fi \u2013 \u00d6zg\u00fcrl\u00fck \u0130\u00e7in Hukuk\u00e7ular Derne\u011fi \u2013 Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc T\u00fcrkiye \u015eubesi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bug\u00fcn 20 Kas\u0131m. \u00c7ocuk Haklar\u0131 G\u00fcn\u00fc\u2019nde, her bir \u00e7ocu\u011fun bar\u0131\u015f i\u00e7inde, g\u00fcvenli, e\u015fit, adil ve \u00f6zg\u00fcr bir \u015fekilde ya\u015famas\u0131 gerekti\u011fini hat\u0131rla(t)mal\u0131y\u0131z. T\u00fcrkiye 14 Ekim 1990 tarihinde imzalam\u0131\u015f oldu\u011fu BM \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi (BM \u00c7HS)\u2019ni 1995 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koyarak \u201cHer \u00e7ocu\u011fun temel ya\u015fama hakk\u0131na sahip oldu\u011funu ve \u00e7ocu\u011fun hayatta kalmas\u0131 ve geli\u015fmesi i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn olan azami [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2451,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[3,2,1,4,15],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cezasizliklamucadele.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2390"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cezasizliklamucadele.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cezasizliklamucadele.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cezasizliklamucadele.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cezasizliklamucadele.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2390"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cezasizliklamucadele.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2390\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2392,"href":"https:\/\/cezasizliklamucadele.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2390\/revisions\/2392"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cezasizliklamucadele.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cezasizliklamucadele.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2390"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cezasizliklamucadele.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2390"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cezasizliklamucadele.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}